Монгол Улсад 2025 онд 10-19 насны 2.86 мянган охин жирэмсэн болсон тухай Үндэсний статистикийн газрын мэдээлэлд дурджээ. Энэ нь өмнөх онтой харьцуулахад 16.5% өссөн үзүүлэлт аж. Насны бүлгээр нь авч үзвэл 15-19 насны охидын жирэмслэлт дийлэнх хувийг эзэлж байна. Эсрэгцэх нэгэн статистик байгаа нь жирэмсэлсэн охдын тоо нийт дүнгээр өссөн ч өсвөр насны охидын төрөлтийн түвшин буурчээ. Тухайлбал 2025 онд 1000 хүнд ногдох төрөлтийн 14.7 болж, өмнөх оноос буурсан байна. Ташрамд дурдахад сүүлийн таван жилд жирэмсэн болсон охидын тоо 2000-аас буурахгүй байна. 2021-2023 оны хооронд гурван жил дараалж 100 гаруй тохиолдлоор буурсан ч 2024 онд 2.4 мянган тохиолдлоор огцом нэмэгджээ. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас өсвөр насны жирэмслэлттэй холбоотойгоор Монгол Улсад хэд, хэдэн зөвлөмж өгсөн байдаг. Тухайлбал бэлгийн цогц боловсрол олгох, жирэмслэлтээс сэргийлэх хэрэгслийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, өсвөр насныханд ээлтэй эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ нэвтрүүлэх, нийгмийн хандлага болон эцэг эхийн оролцоог нэмэгдүүлэх тал дээр анхаарахыг зөвлөжээ.

Саудын Араб улс Оманы нутгаар дамжуулан түүхий газрын тос тээвэрлэх санал тавьсны дараа дэлхийн зах зээл дээр газрын тосны ханш аажмаар саарч эхэллээ. Брент төрлийн газрын тосны фьючерс ханш 0.2 хувиар буурч баррель нь 105.64 ам.доллар болсон бол WTI төрлийн газрын тосны фьючерс ханш 0.3% буурч баррель нь 102.1 ам.долларт хүрчээ. Ийнхүү алгуур буурч байгаа нь АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтаас өмнө Ойрхи Дорнодын хурцадмал байдал намжих хүлээлт үүсээд байгаа юм. Газрын тосны ханш энэ сар гарснаас хойш даруй 20% өссөн нь АНУ-Ираны дайнтай холбоотой. Цаашид Доналд Трампын гаргах шийдвэрээс шалтгаалан газрын тосны ханш хэлбэлзэлтэй байна. Учир нь ердөө нэг сарын өмнө 80 орчим доллар дээр хадгалагдаж байсан газрын тосны ханш 100 доллароос давсан. Хэдийгээр газрын тосны ханш алгуур боловч бууж байгаа ч энэ сарын туршид 100 ам.доллароос буурахгүй гэж тооцжээ.  

Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хорооны ээлжит хуралдаанаар бодлогын хүүг 12.5%-д хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэлээ. Хэдийгээр үнийн дарамт өндөр, төсвийн бодлогын тодорхой бус байдал нэмэгдэж байгаа ч ийнхүү хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэсэн байна. Инфляцын түвшин наймдугаар сард 12.5%-д хүрсэн нь өнгөрсөн сараас 0.5 нэгж хувиар буурсан үзүүлэлт болсон. Тэр дундаа Улаанбаатар хотын инфляц 11.5%-д хүрч өнгөрсөн сараас 1.4 нэгж хувиар саарсан нь бодлогын хүүг хэвээр үлдээх шийдвэртэй холбоотой. Ялангуяа мах, хүнсний ногооны нийлүүлэлт нэмэгдэж, дотоодын хүнсний үнийн өсөлт саарсан нь инфляц буурахад голчллон нөлөөлсөн байна. Монголбанкны тооцоолсноор 2027 оны хоёрдугаар улирлаас эхлэн инфляц аажмаар саарсанаар зорилтот түвшинд хүрнэ гэж тооцоолж буй. Монголбанкны тооцоолж буй зорилтот түвшин нь 6% юм. Гэвч 2026 оны төсвийн тодотгол эцэслэн батлагдаагүй, 2027 оны төсвийн төсвийг УИХ-аар хэлэлцэж буй энэ цаг үед инфляцын өсөлтөд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй. Түүнчлэн Монголбанк хэрэв төсвийн тодотгол батлагдвал инфляцын түвшин 11-12% байна гэж үзэж байгаа билээ. Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөл 2027 оны төсөв энэ хэвээр батлагдвал инфляц 1.6% өснө гэж таамаглаж буй.

БНСУ-ын Цагдаагийн байгууллагаас энэ наймдугаар сарын 12-ны өдрийн байдлаар гадаад улсад гэмт хэрэг үйлдсэн гэх үндэслэлээр олон улсын хэмжээнд эрэн сурвалжлагдаж буй 110 гадаадын иргэн БНСУ-д оршин сууж байгааг мэдээлсэн бөгөөд тэдний 17 нь Монгол Улсын иргэн юм. Энэ үзүүлэлтээр Монгол Улс Узбекистаны дараа 3-р байрт орж байгаа бөгөөд нийт эрэн сурвалжлагдаж буй гадаадын иргэдийн 15.5 орчим хувийг Монголын иргэд эзэлж байна.

Баян-Өлгий аймагт сүүлийн үед үүсээд буй нийгмийн талцал, үндэстэн хоорондын харилцаатай холбоотой асуудлаар Хүний эрхийн Үндэсний Комисст иргэдээс гомдол, мэдээлэл иржээ. ХЭҮК-ийн мэдээлснээр, 15 иргэнээс нийт 17 гомдол, мэдээлэл ирсэн байна. Гомдлууд нь Урианхай, Тува болон казах иргэдийн хооронд үүссэн гэх нийгмийн хуваагдал, хүний эрхийн асуудлыг хөнджээ. Комисс холбогдох гомдол, мэдээллийн дагуу хуулийн хүрээнд шалгалт хийж, шаардлагатай асуудлыг хууль, хяналтын байгууллагад шилжүүлэн ажиллаж байна. Мөн Баян-Өлгий аймаг дахь хүний эрхийн нөхцөл байдлыг бодитоор үнэлэх ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байгаа талаар мэдээллээ. Сүүлийн өдрүүдэд Баян-Өлгийд үүссэн нөхцөл байдал олон нийтийн анхаарлын төвд орж, цахим орчинд талуудын байр суурь зөрсөн мэдээллүүд гарч байгаа юм.  

Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын ээлжит бус XIV хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлын хүрээнд НИТХ дахь Ардчилсан намын бүлэг өнөөдөр /2023.09.17/ хуралдаж, хэлэлцэх асуудлуудтай холбоотой санал, байр сууриа нэгтгэлээ. Бүлгийн хуралдаанаар тогтвортой хөгжлийг дэмжсэн хотын засаглалын хүрээнд хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, нийслэлийн хөгжлийн 2027 оны  төлөвлөгөөнд тусгагдсан ажил, төсөв санхүүжилт, тэдгээрийн үр өгөөжийн талаар хэлэлцлээ. Хуралдаанд, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва оролцож, 2027 онд нийслэлд хэрэгжүүлэх зарим онцлох ажлын талаар мэдээлэл өгөв. Тэрбээр өнгөрсөн зун нийслэлд хур тунадас их орсонтой холбоотойгоор үер, усны эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр бэлэн байдлыг ханган ажилласныг дурдаад цаашид үер, усны эрсдэлийг зөвхөн хүн хүчний нөөцөөр шийдвэрлэх бус техник, технологид тулгуурласан цогц шийдлээр ажиллах зорилт тавьж байгаа гэв. Мөн нийтийн тээврийн үйлчилгээний чанарыг сайжруулж, автобусны буудал дээр иргэдийг удаан хугацаагаар хүлээлгэхгүй байх нөхцөлийг бүрдүүлэхэд анхаарч ажиллана гэдгийг онцоллоо. Бүлгийн хуралдааны үеэр, 2027 оны хөгжлийн төлөвлөгөөнд авлигаас урьдчилан сэргийлэх, авлигыг үл тэвчих соёл, хандлагыг төлөвшүүлэх чиглэлээр хэрэгжүүлэх арга хэмжээг илүү тодорхой болгох шаардлагатайг хөндсөн юм. Тухайлбал, нийслэлийн төр захиргааны байгууллагын албан хаагчдад зориулсан авлигын эсрэг сургалт, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ, олон нийтэд чиглэсэн мэдээлэл болон нөлөөллийн ажил, иргэдийн эрх зүйн мэдлэгийг дээшлүүлэх чиглэлээр хэрэгжүүлэх ажлыг төлөвлөгөөнд нарийвчлан тусгах хэрэгтэй гэв. Үүнтэй холбоотойгоор нийслэлээс Авлигатай тэмцэх газартай хамтран авлигаас урьдчилан сэргийлэх сургалт, арга хэмжээг тогтмол зохион байгуулж, холбогдох ажлуудыг хэрэгжүүлж буй талаар холбогдох албаныхан мэдээлэв.

Өвөрмонголын XIV соёлын өдрүүд энэ сарын 22-25-нд Улаанбаатар хотноо болно. Соёл хүмүүнлэгийн харилцааг бэхжүүлэх талаарх хоёр орны төрийн тэргүүн нарын нийтлэг ойлголтыг хэрэгжүүлэх, ард иргэдийн харилцан ойлголцол, нөхөрлөлийг гүнзгийрүүлэх, найрсаг харилцааны олон нийтийн суурийг зузаатгах зорилгоор тус өдрүүдийг зохион байгуулдаг. “Нээлттэй байдлын шинэ боломжуудыг хуваалцаж, Тал нутгийн шинэ Торгоны замыг хамтдаа байгуулъя” уриан дор болох тус өдрүүдээр соёл, аялал жуулчлалын сурталчилгаа, цогц үзэсгэлэн, урлагийн тоглолт, дууны уралдаан, ном хэвлэлийн салбарын харилцаа, уран сайхны кино болон богино хэмжээний цуврал нэвтрүүлгийн үзвэр, шилдэг аудио-визуал бүтээлийн солилцоо, уламжлалт анагаах ухааны үнэ төлбөргүй үзлэг зөвлөгөө, албаны түвшний уулзалт хэлэлцээ зэрэг 12 үндсэн төрлийн 23 үйл ажиллагааг зохион байгуулах аж. Энэ удаагийн соёлын өдрүүдийн нэг чухал ажил бол Өвөрмонголын чөлөөт худалдааны туршилтын бүсийн бүтээн байгуулалтыг танилцуулах явдал аж. Уг бүсийг энэ оны дөрөвдүгээр сард БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлөөс албан ёсоор зарласан ба 23 дахь улсын зэрэглэлийн чөлөөт худалдааны туршилтын бүсэд тооцогдож буй.

Төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн БНМАУ-ын баатар, Хөдөлмөрийн баатар, Маршал Ю.Цэдэнбалын мэндэлсний 110 жилийн ой тохиож байна. Монгол Улсын Ерөнхий сайд, Монгол Ардын Намын дарга Н.Учрал болон бусад албаны хүмүүс, төрөл төрөгсөд нь Ю.Цэдэнбалын хөшөөнд хүндэтгэл үзүүлж, цэцэг өргөлөө. Юмжаагийн Цэдэнбал улс эх орноо удирдах үйл хэрэгт 44 жил тасралтгүй хүчин зүтгэжээ. Ерөнхий сайд Н.Учрал  “ХХ зууны Монголын хөгжлийн бахархалт түүхийг бүтээхэд онцгой үүрэг, гавьяа гүйцэтгэсэн түүхэн бие хүн, үндэсний ой санамжид үргэлжид  санан дурсагдах эх оронч удирдагч бол Юмжаагийн Цэдэнбал юм. Тийм ч учраас түүнийг ХХ зууны манлай төрийн зүтгэлтэн хэмээн Монголын ард түмэн өргөмжилсөн юм” гэдгийг онцлоод “Энэ эрхэм хүмүүнийг Монголын ард түмэн бид мартах учиргүй. Түүний амьдралын 75 жил эгэл энгийн, гайхам бахархам хөдөлмөрч бүтээлч хувь хүний түүх, бас түүхэн цаг үеийн улс төрийн зүтгэлтэн, эх оронч удирдагчийн гавьяатай, сургамжтай түүх юм” гэлээ. Ерөнхий сайд Н.Учрал төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн БНМАУ-ын баатар, Хөдөлмөрийн баатар, Маршал Ю.Цэдэнбалын төрөл төрөгсөд, журмын нөхдөд нь хүндэтгэл илэрхийллээ.

Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн 38 дугаар хороо, Ерөнхий боловсролын 68 дугаар сургууль болон 304 дүгээр цэцэрлэгээс ирүүлсэн хүсэлтийн дагуу тус байршилд барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдэд нийслэлийн Хяналт шалгалтын газраас гүйцэтгэлийн хяналт хийлээ. Хяналт шалгалтын хүрээнд “Оүшн-Оюу” ХХК, “Опту” ХХК, “Вишндевелопмент” ХХК, “Топсет Хоум” ХХК, “Пинк товер” ХХК, “Эзэн АСБТ” ХХК-д сургууль, цэцэрлэгийн гадна орчны аюулгүй байдлыг холбогдох норм, стандартын шаардлагад нийцүүлэх тухай улсын ахлах байцаагчийн хугацаатай албан шаардлагыг нийслэлийн Хяналт шалгалтын газраас есдүгээр сарын 2-ны өдөр хүргүүлсэн. Уг албан шаардлагын хэрэгжилтийг шалгах зорилгоор 14 хоногийн дараа гүйцэтгэлийн хяналт шалгалт хийхэд зарим аж ахуйн нэгж албан шаардлагад заасан зөрчил, дутагдлыг бүрэн арилгаагүй нь тогтоогдлоо. Энэ талаар нийслэлийн Хяналт шалгалтын газрын дарга Б.Аз “Зарим компани сургууль, цэцэрлэгийн орц, гарцыг нээж чөлөөлөх, явган хүний зам гаргах, гудамж, талбайн гэрэлтүүлгийг шийдвэрлэх зэрэг шаардлагыг бүрэн хэрэгжүүлээгүй байна. Албан шаардлагын биелэлт хангалтгүй, сургууль, цэцэрлэгийн гадна орчны аюулгүй байдлыг холбогдох норм, стандартын дагуу бүрэн хангаагүй ажиллаж байна. Иймд илэрсэн зөрчил, дутагдалд холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу торгуулийн арга хэмжээ авч, зөрчлийг бүрэн арилгаж, сургууль, цэцэрлэгийн орчны аюулгүй байдлыг зохих шаардлагын дагуу хангуулах хүртэл барилга угсралтын үйл ажиллагааг зогсоох арга хэмжээ авна” гэлээ.